Eğitim Projeleri  ) 

Sanal Müze Ofisi  


Konferanslar  

Seminerler / Paneller  

Resim Yapmayı Öğreniyorum  

Resim Yaptırmayı Öğreniyorum  

"6 - 14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi"
14. İstanbul Sanat Fuarı
3. Eğitim Projesi Raporu


Hazırlayanlar: Neslihan Varol, Saliha Yavuz, Pınar Çelik
Kasım 2004

1. GİRİŞ

Bu rapor, Eczacıbaşı Sanal Müzesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından ,14. İstanbul Sanat Fuarı'nda, 23 - 31 Ekim tarihleri arasında uygulanmak üzere ortaklaşa hazırlanan "6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" proje raporudur.

Raporun ikinci bölümü projeye ve de proje sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin bir özet niteliğindedir. Proje detayları raporun üçüncü bölümü kapsamında ele alınmaktadır. "Değerlendirme" ve "Öneriler" bölümleri; Neslihan Varol, Saliha Yavuz ve Pınar Çelik tarafından hazırlanan bölümlerdir. Projede görevlileri ve projeyi hazırlayan kurumların iletişim bilgileri altıncı bölümde yer almaktadır. Son bölümde proje raporuna ilişkin ekler bulunmaktadır.


2. PROJE RAPOR ÖZETİ

Eczacıbaşı Sanal Müzesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından ,14. İstanbul Sanat Fuarı'nda, 23 - 31 Ekim tarihleri arasında uygulanmak üzere ortaklaşa hazırlanan "6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" projesi, 2,5 aylık bir süre içinde tasarlanıp uygulamaya konulmuştur. Projesinin birincil hedef kitlesi, 6 ila 14 yaşları arasındaki çocuklardır. Projenin hazırlanmasında belirlenen yöntem , Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim görevlisi Berna Erkün'ün ve Eczacıbaşı Sanal Müzesi yöneticisi Haşim Nur Gürel'in danışmanlığıyla gerçekleşmiştir.

Projeye ilişkin olarak 17 eğitim ve öğretim kurumuyla çalışılmıştır. Eğitim çalışması esnasında çocukların yapıtların karşısında yaptıkları yorumlar, bulundukları tespitler asistanlar tarafından kaydedilmiştir. Uygulama çalışmalarında ortaya çıkan çocuk resimleri sergilenmiş; fuar bitiminde Eczacıbaşı Sanal Müzesine teslim edilmiştir.

Eczacıbaşı Sanal Müzesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi, fuar ziyaretçileri ve çocuklar için başarılı bir çalışma yürütmüştür. Bu, kültür ve sanat ortamında bugünün ve geleceğin sanat takipçilerini, sanat severlerini etkinleştiren, katılımlarını arttıran bir projedir.

Projenin gelişimi ve daha etkin bir duruma getirilmesi için,
" Çocuk resimleri ve alınan notlarla yapıt imajları da eklenerek bir katalog oluşturulabilir.
" Bir "Eczacıbaşı Sanal Müzesi Çocuk Resimleri Koleksiyonu" oluşturulabilir.
" Sanal Müze'de çocuk ve sanat ilişkisine değinen bir bibliyografya yayımlanabilir..
" Projede birlikte çalışılan okulların temsilci yetkililerine bir teşekkür belgesi hazırlanabilir.

Projenin, çocuk gelişimine ve bu gelişimde sanat eğitiminin önemini ortaya çıkartan bir biçimde etkinleştirilmesi, projenin detaylandırılması, belki bağımsız bir üst proje haline getirilmesi ve bu biçimiyle süreklilik kazanması gereklidir. Bunu da çocuk gelişiminde sanat eğitiminin olumlu etkilerini ortaya çıkaran bir sosyal sorumluluk olarak değerlendirilmesi gerekir.


3. "6 - 14 YAŞ GÖRSEL SANAT EĞİTİMİ" PROJESİ

Projenin Adı: "6 - 14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi"

Projeyi Hazırlayan Kurum: Eczacıbaşı Sanal Müzesi & Yıldız Teknik Üniversitesi

Projenin Önerildiği Kurum: Eczacıbaşı Sanal Müzesi

Projenin Uygulamaya Tarihi: 23 - 31 Ekim 2004


3.1. Proje Tanımı

"6 - 14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi", Yıldız Teknik Üniversitesi ve Eczacıbaşı Sanal Müzesi tarafından, 23 Ekim - 31 Ekim 2004 tarihlerinde, 14. İstanbul Sanat Fuarı'nda uygulanmak üzere ortaklaşa hazırlanan bir projedir. Proje bu yıl, üçüncü kez gerçekleştirilen, çocuklara yönelik olan bir eğitim projesidir.

3.2. Projenin Amacı ve Hedefleri

Çocukların sanat yapıtlarına bakma, görme ve yorumlama kabiliyetlerini güçlendirmek, hayal güçlerini çalıştırmak ve bu yolla sanatın bir dil olduğunu, sanat yapıtının bir anlatı oluşturduğunu kavramalarını sağlamak amacı ile hareket eden "6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" projesi, kültür ve sanat kurumlarında çocuklara yönelik eğitimin yaygınlaşmasına öncülük etmektedir.

Çocuklara temel sanat kavramlarını öğretmek, sergide yer alan sanatçıları tanımalarını sağlamak "6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" projesinin temel hedefidir.

3.4. Hedef Kitlesi

Projesinin birincil hedef kitlesi, 6 ila 14 yaşları arasındaki çocuklardır. Eğitim ve öğretim kurumları, öğretmenler ve eğitmenler, İstanbul Sanat Fuarı ziyaretçileri, kültür ve sanat kurumları, sanat severler projenin ikincil hedef kitlesini oluşturmaktadır.

3.5. Kapsamı

"6 - 14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" projesi, Eczacıbaşı Sanal Müzesi'nin katılımcısı olduğu 14. İstanbul Sanat Fuarı için hazırlamış olduğu sergi projesinin bir alt projesi niteliğindedir. Sergi projesi kapsamında "Burhan Doğançay -Gözlem / Yorum / Teknik", "Nuri İyem", "Kadın İmgeleri" sergileri ve "6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" yer almaktadır.

"6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" projesi, eğitmenler eşliğinde çocuklarla eğitim ve uygulama çalışmalarını kapsamaktadır.

3.6. Yöntemi

Projenin hazırlanmasında belirlenen yöntem , Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim görevlisi Berna Erkün'ün ve Eczacıbaşı Sanal Müzesi yöneticisi Haşim Nur Gürel'in danışmanlığıyla gerçekleşmiştir. Sergide yer alan yapıtların belirlenmesi üzerine, çeşitli yaş guruplarına yönelik olarak, eğitim çalışmasının yöntemleri belirlenmiştir.

3.7. Proje Malzemeleri

Malzeme Adet
Proje Eğitmenleri İçin Eczacıbaşı Günce Defteri 13
T-shirt 13
Eğitim Dosyaları 13
Çocuklar İçin A-3 Resim Kağıdı 1000
Pastel Boyalar
Kolaj Malzemeleri
Prit
Bant


3.8. Proje Ekibi

Proje Danışmanları:
Berna Erkün - Haşim Nur Gürel

Koordinasyon Sorumluları:
Behiye Bobaroğlu
Saliha Yavuz
Pınar Çelik

Proje Eğitmenleri:
Hande Özdilim
Neslihan Varol
Nilay Yılmaz
Pınar Çelik
Saliha Yavuz

Proje Asistanları:
Ceren Turan
Derya Aydoğdu
Filiz Berk Doğutürk
Hüseyin Derdiyok
İrem Sabanlıç
Ferhat Koray Sağlam
Yasemin Erdin

Sergi Mekan Sorumluları:
Elkul Gönül
Sonat Atafırat


3.9. Proje Uygulama Adımları

Eğitim projesi, iki aşamalı uygulamadan oluşmaktadır. Birinci aşama eğitim çalışması; ikinci aşama uygulama çalışmasıdır.

Eğitim çalışması bir eğitmen tarafından götürülürken yanında yer diğer bir asistan da çalışma sırasında çocukların verdikleri cevapları not etmiştir.

Uygulama aşamasında yine aynı iki kişi görev almıştır. Bu aşama çocukların sergi alanına yayılarak gerçekleştirdikleri resim yapma etkinliğidir. Çocukların yapmış olduğu resimler, Eczacıbaşı Sanal Müzesi panolarında sergilenmiştir.

Eğitim Projesinde görev alan asistanlar 27.10.2004.tarihi itibariyle eğitim çalışmalarında eğitmen olarak görev almışlardır.

3.10. Projenin Çıktıları

Projeye ilişkin olarak 17 eğitim ve öğretim kurumuyla çalışılmıştır Eğitim çalışması esnasında çocukların yapıtların karşısında yaptıkları yorumlar, bulundukları tespitler asistanlar tarafından kaydedilmiştir.

Uygulama çalışmalarında ortaya çıkan çocuk resimleri sergilendi. Fuar bitiminde bu resimler Eczacıbaşı Sanal Müzesine teslim edilmiştir.


4. DEĞERLENDİRME

4.1. Neslihan Varol

14. İstanbul Sanat Fuarı'nda, Eczacıbaşı Sanal Müzesi, bu yıl "Burhan Doğançay -Gözlem / Yorum / Teknik", "Nuri İyem", "Kadın İmgeleri" sergileri ve "6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" projesi ile katılımcı olarak yer aldı. 23 - 31 Ekim 2004 tarihleri arasında, 10 günlük bir süreçte gerçekleşen, sergi ve eğitim projesi kanımca, Eczacıbaşı Sanal Müzesi'nin önüne koymuş olduğu kısa vadeli hedeflerine ulaştı.

Gündelik yaşama ilişkin imgelerden beslenen, onları birer metafora dönüştüren Burhan Doğançay'ın resimlerinin yer aldığı sergi, sanatçının üretim serüveninin bir özeti olmasının yanı sıra, sanat fuarında bu yapıtlarla buluşan ziyaretçilerin kendi yaşamlarından yola çıkarak bi tip özdeşlik ilişkisi kurabilecekleri bir buluşma alanı oluşturdu. Anlatının, resimsel dil ile kendine has bütünleştiği Nuri İyem'in "köylü kadınlar"ı ile Eczacıbaşı Sanal Müzesi, bir sanat yapıtının, biçim ve içerik arasındaki ilişkisel düzleminin şaşırtıcı unsurlarıyla ziyaretçilerin karşılaşmalarına aracı oldu. "Kadın İmgeleri" sergisi yedi sanatçı ve dokuz çağdaş sanat yapıtını içeriyordu. Sergi, Türk resim sanatının batı etkisiyle başlayan kadın konulu serüvenine bugünden bakarak, bir ara kesit sunuyor, "kadın" kavramını resim dilinde kuramsal bir boyutta ele alıyordu.

Çocukların, sanat yapıtlarına bakma, görme ve yorumlama kabiliyetlerini güçlendirmek, hayal güçlerini çalıştırmak ve bu yolla kendilerine bir okuma biçimi geliştirmelerine katkıda bulunmak amacı ile hareket eden "6-14 Yaş Görsel Sanat Eğitimi" projesi bu yıl üçüncü kez gerçekleştirildi. İstanbul'daki çeşitli okullardan önemli ölçüde katılım sağlandı. Yıldız Teknik Üniversitesiyle ortaklaşa hazırlanan projede görev alan eğitmenler, çocuklarla sergi alanını gezerek, soru-cevap yöntemiyle yapıtlar üzerinde konuştular. Tüm fuara hakim olan bir görüntünün tersine çocuklar, Eczacıbaşı Sanal Müzesi'nin sergi alanında yapıtlar karşısında duraksayarak yapıtı anlamaya kavramaya çalıştılar. Kimi zaman tümevarım yöntemlerini kimi zaman da tümdengelim yöntemlerini kullandılar. Çalışmanın ikinci evresinde çocuklar sergi alana yayılarak resim yaptılar ve çalışmalarını Eczacıbaşı Sanal Müzesi'nin standında sergilediler.

Soru - cevap yöntemi, uygulama sürecinde çocukların katılımı, psikolojik ve psikososyal yapılarına göre modellendi. Buna göre oluşturulan çocuk grupları sayılarının on beşi geçmiyeceği bir biçimde, gelişim süreçleri dikkate alarak örgütlendi. Çocukları çalışmada etkin hale getirebilmek için, deneyimli olan eğitmenler, geçmiş senelerde uyguladıkları teşvik edici yöntemleri tüm eğitimcilerle paylaştı. Proje danışmanı Berna Erkün'den alınan onay ile karşılaşılabilecek durumlara ilişkin çözümler üretildi.

Çocukların yapıtlar hakkındaki tespitleri son derece ilginçti. Burhan Doğançay'ın resimleri genel olarak tüm çocuklarda şaşırtıcı bir etki uyandırdı. Nesne ve gerçekliği arasındaki ilişkiyi sorgulayıp, nesnenin kendisi ve nesnenin görüntüsü arasındaki ilişkiyi kavradılar. Kendi hayatlarından yola çıkarak, hayal güçlerini harekete geçirerek resimleri çözümlemeye çalıştılar. Nuri İyem'in "Köylü Kadınlar'ında, resmin tarif ettiği kadınların benzerlik ve farklılıkları üzerinde ısrarla durdular. "Kadın İmgeleri" sergisinde yapıtlar arsındaki ilişkiden hareket ederek yaptıkları yorumlar sanatçıların anlatım biçimlerinden kişiliklerine kadar uzanıyordu.

Yaklaşık olarak altı ila on iki arasında oluşturulan gruplardan, çözümleme yöntemine ilişkin yüksek verim alınırken; yaşları on iki ila on dört arasındaki çocukların oluşturduğu gruplardan görece daha az verim alındı. Bunda çocukların, belirli unsurlar nedeniyle yaşlarının ilerledikçe, algılarının görsel form almasının zorlaştığı gözlemlendi.

Çalışmanın ikinci evresinde yaptıkları resimlerde kimisi Burhan Doğançay'dan etkilenerek kolaj tekniğini kullandı, kimisi kopya çalıştı, kimisi de bağımsız. Kimisi resmine bir isim verdi, kimisi "isimsiz" ismini verdi, kimisi de isim vermedi. Üretimlerin genelinden anlaşılıyordu ki; çocuklar sergiden etkilenmişlerdi.

Projenin, çocuk gelişimine ve bu gelişimde sanat eğitiminin önemini ortaya çıkartan bir biçimde etkinleştirilmesi gerektiğini kanısındayım. Bu, projenin detaylandırılması, belki bağımsız bir üst proje haline getirilmesi ve bu biçimiyle süreklilik kazanması gerektiği kanısındayım. Bunu da çocuk gelişiminde sanat eğitiminin olumlu etkilerini ortaya çıkaran bir sosyal sorumluluk olarak değerlendiriyorum.

Bu yıl katılımcı olan sanat kurumlarının artış göstererek 118'e ulaştığı, kültür ve sanat alanında bir gündem oluşturan İstanbul Sanat Fuarı'nda, kanımca Eczacıbaşı Sanal Müzesi, fuar ziyaretçileri ve çocuklar için başarılı bir çalışma yürüttü. Kültür ve sanat ortamında bugünün ve geleceğin sanat takipçilerini, sanat severlerini etkinleştiren, katılımlarını arttıran unsurları yaratmak veya bir araya getirmek, ortamının temel olarak ihtiyaç duyduğu önemli bir gelişmelerdir.


4.2. Saliha Yavuz

" Yapılan eğitim çalışması öncekilere oranla daha verimli olmuş, daha doğru bir yöntem izlenmiştir.

" Eğitim sırasında farklı yaş grubu ve farklı kültürden gelen çocuklar için farklı anlatım yöntemlerinin kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

" Eğitim sırasında kullanılacak kopya resimlerin olmasının çocukların deneyimlemesi ve nedenlerle birlikte yapıtla ilişki kurma şekline dair fikir edinmeleri açısından yararlı olacaktır.

" Eğitmenler bilginin yanısıra yöntemle de ilgi çekici olmalı, çocuklarla sıcak bir iletişim halinde bulunmaları gerektiği gözlenmiştir.

" Eğitim sırasında verilen cevaplar ve tavırlar gözlendiğinde yaş grubu büyüdükçe yaratıcılığın azaldığı ve öğrenilen bilgilerin devreye girdiği gözlenmiştir.

" Uygulama sırasında genellikle okulda öğrenilen tekniklerin kullanıldığı, yapıt esinlemelerinin az olduğu gözlenmiştir. Ayrıca veli ya da öğretmenlerin eğitim esnasında uzak olmaları gerektiği müdahalelerin dolayı daha uygun olacaktır.

" Yetenekler ve iletişim şekli dolayısıyla bazı eğitimcilerin özellikle farklı yaş grubuyla daha iyi iletişim kurduğu gözlendi.


4.3. Pınar Çelik

" Eserlere verilen cevaplarda sosyo-ekonomik etkilerin fazla olduğu gözlemlendi.

" Televizyon kültürünün çocukların hayal güçlerini birinci yoldan etkilediği hissedildi.

" Eğitim çalışmaları bittikten sonra uygulama sırasında ayrı bir mekan yaratılmaması, uygulamanın ve eğitim çalışmalarının aynı alanda yapılması çalışmalara zorluk çıkardı.

" Daha önce eğitmenlere, resimler ve sanatçılarla ilgili bilgiler verilmiş olmasına rağmen, çoğunlukla eğitmenlerin bilgilerine baş vurmadan eğitim verdiği gözlendi.

" Eğitim çalışmalarına katılan grupların sayısıyla, çocukların ilgilerinin dağılması aynı oranda arttı. Kalabalık gruplarda yeterli verim alınamadı.

" Seçilen resimlerden özellikle Burhan Doğançay "Kapılar Dizisi" "Kusursuz Görüş", Kezban Arca Batı Beki "Atlı Kadın ve Kaplan" , Filiz Tokcan "İsimsiz", ve Eren Eyüboğlu "Boynu Bükük Köylü Kızı" çocuklar tarafından büyük ilgiyle karşılandı.

" Kadın İmgeleri Bölümünde uygulanması planlanan, " imgenin yerine geçme ve hayal kurma" çalışması, çoğunlukla uygulanmadı. Bunda, fuarın kalabalıklığı, ve gürültü kirliliğinin konstantre olmakta çıkardığı güçlükler etkili oldu. Bu çalışmanın müze için daha uygun olduğu gözlemlendi.

" Çalışmaları yaptıracaklar olan eğitmenlerin, gruba hakimiyetlerinde gerektiği durumlarda yaratıcı çözümler bulabilecek nitelikte olmaları gerektiği gözlemlendi.

" Geçen senelere göre katılımın çok daha fazla olduğu ve eğitim çalışmalarında yürütülen sistematik yaklaşım göze alınırsa, başarılı bir çalışma yürütüldü.


5. ÖNERİLER

" Çocuk resimleri ve alınan notlarla yapıt imajları da eklenerek bir katalog oluşturulabilir.

" Müzede ve fuar standında eğitim esnasında kopya yapıtlar üzerinden -dokunabilecekleri, algılayabilecekleri- eğitim verilmesi daha yararlı olacaktır.

" Eczacıbaşı çocuk resimlerinden akademik araştırmaların ve araştırmacıların yararlanabilecekleri ayrı bir resim koleksiyon oluşturabilir; "Eczacıbaşı Sanal Müzesi Çocuk Resimleri Koleksiyonu"

" Çocuk ve Sanat ilişkisine değinen kitap listesi oluşturularak yayın evleriyle iletişime geçilebilir ve bu kitaplarla sanat eğitimine dair bir kitaplık oluşturulabilir. Sanal Müzede yer alacak fuar değerlendirme ilgili bölümde bu kitap ve yayın evlerinin bibliyografya şeklinde verilmesine karşılık olarak kitaplar ücretsiz temin edilebilir.

" Projede birlikte çalışılan okulların temsilci yetkililerine bir teşekkür belgesi hazırlanabilir. Belge Eczacıbaşı Sanal Müzesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi imzasını taşıması proje katılımını, teşvik edici bir unsur olarak arttıracaktır.

" Eğitim ve öğretim kurumlarıyla ilişkilerin güçlendirilmesi adına bir eğitim projesi lansmanı yapılmalıdır.

" Stand tasarımı sırasında uygulama çalışmaları için ayrı bir mekan yaratılabilir.

" Eğitime katılan tüm çocukların ad, soyad ve yaşlarının düzenli olarak tutulması, hem katılımın tam sayısının tespitinde, hem de Sanal Müze'de gelen cevapların yayımlanmasında kolaylık sağlayacaktır.

" Eğitim çalışmaları sırasında, eğitime katılan grubun sayısının 10'u geçmemesine özen gösterilmelidir.


6. İLETİŞİM BİLGİLERİ

Yıldız Teknik Üniversitesi
Adres: Barbaros Bulvarı 34349 Yıldız-İstanbul Tel: 0212 259 70 70 (40 Hat)

Eczacıbaşı Sanal Müzesi
Adres: Büyükdere Caddesi Ali Kaya Sokak No:7 80640 Levent, İstanbul Tel: 0212 350 81 13 - Faks: 0212 280 82 44


7. EKLER

7.1. Eczacıbaşı Sanal Müzesi ile Eğitim Projesinde Çalışan Okulların Listesi

Okul Adı Yaş Grubu Çocuk Sayısı İletişim Kurulan Kişinin Adı Telefon Numarası
Özel Uğur Koleji 12 15 Sezai Savaş 0212 592 88 44
Nesin Vakfı 6-11 20 Saliha -
11-13
Dr. Sadık Ahmet İlköğretim Okulu 9-10 30 Semra Tamyürek 0212 863 69 63
Avcılar İnönü İlköğretim Okulu 12 30 - 0212 676 08 23
Bahçeköy Yüzyıl Anaokulu 6 38 Nilgün Hanım 0212 226 23 53
Memurdan Armağan İlköğretim Okulu 6-9 38 Mesude Tural 0536 876 33 58
Sema Sönmez 0532 574 58 15
Dr. Haydar Aslan İlköğretim Okulu 9 35 Mesude Tural 0536 876 33 58
Koç İlköğretim Okulu 11-12 16 Yüksel Marlı 0212 873 26 01
Neslin Değişen Sesi İlköğretim Okulu 10-12 35 Müdür Yardımcısı 0212 233 00 40
Kıraç İlköğretim Okulu 8-14 30 Nurten Yılmaz 0542 601 65 83
İnönü İlköğretim Okulu 10 40 Yeşim Şamiloğlu 0532 716 69 61
Dr. Sadık Ahmet İlköğretim Okulu 7-8 50 Rana İnal Yeşioba 0535 311 62 87
Zeynep Bedia İlköğretim Okulu 10 24 Ayten Durmuş 0532 383 80 20
Güngören İlköğretim Okulu 10 60 Ziya Hilkat Tezcan 0542 785 77 03
Altay Çeşme İlköğretim Okulu 10 30 Dilber Bekdemir 0216 442 56 64
Zeynep Bedia İlköğretim Okulu 10 33 Ayten Durmuş 0532 383 80 20
Ambarlı İlköğretim Okulu 10 35 Arife Özdemir 0535 361 00 09
0212 591 10 25


Yenilikler & Öneriler Benim Koleksiyonum Ödüllü Bulmaca Beş Bölgeli Büyütme Uluslararası Sanat-Linkleri Sanatçı Atölyeleri Üyelik

Anasayfa | Koleksiyonlar | Sergiler | Araştırarak Öğrenmek | Etkinlikler | Araştırma Kaynakları | Sanatçı Sayfaları
Paneller | Bilgi & Haber | Site Haritası